Vergiyle Alakalı Temel Kavramlar

Verginin Konusu:

Verginin konusu, üzerine vergi konulan iktisadi unsurdur.  Örneğin gelir vergisinde verginin konusu gerçek kişilerin gelirleridir, Damga vergisinde ise damga vergisine tabi söz konusu evrak verginin konusuna ilişkin unsuru oluşturmaktadır. Ayrıca servet unsurları da verginin konusu olabilir. Örn: Motorlu Taşıtlar Vergisi.

Vergi Matrahı:

Verginin üzerinden hesaplandığı sayısal değerdir. Gelirden çeşitli indirim ve giderlerin düşülmesiyle bulunur.  Verginin hesaplamasında bu değer esas alınır.  Uygylanacak vergi oranı bu değer üzerine uygulanır.

Vergi Mükellefi:

Vergi mükellefi üzerine vergi borcu düşen gerçek veya tüzel kişilerdir. Vergi Usul Kanunu Madde 4 de bu kavram, ”Mükellef, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettüb eden gerçek veya tüzel kişidir” şeklinde tanımlanmıştır.

Vergi Sorumlusu:

Vergiyi ödeme noktasında alacaklı konumda bulunan vergi dairesiyle muhatap olan kişidir.

Vergi İstisnası:

Vergi istisnası vergiye tabi bir konunun vergi kapsamı dışında bırakılmasıdır. Bu istisna konunun tamamıyla vergi dışında tutulması şeklinde olabileceği gibi, bir kısmının vergi dışında tutulması şeklinde de olabilir. İstisna sürekli olabileceği gibi belli bir dönem itibarıyla da olabilir.

Vergi Muafiyeti:

Vergi istisnasında vergiye tabi konu vergi dışında bırakılırken, Vergi muafiyetinde ise bir kısım mükellef vergi dışı bırakılır.

Vergiyi Doğuran Olay:

Vergi Usul Kanunu 19. maddesinde ” Vergi alacağı, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun
tekemmülü ile doğar.” denilmiştir. Burada Vergi alacağının doğması için vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Örneğin gelir vergisinde vergiyi doğuran olay, vergiye tabi gelirin elde edilmesidir. Katma değer vergisinde ise mal teslimi ve hizmet ifasıdır.

Vergi Tarifesi:

Vergi oranlarının listelendiği cetveller olarak tanımlanabilir. Örn: Gelir Vergisi Tarifesine ulaşmak için tıklayınız.

Vergi Oranı:

Vergi matrahı  ile çarpılarak vergi borcunun miktarının belirlenmesini sağlayan orandır. Vergi tarifesinde yer alır.

Vergi Tarhı:

Vergi miktarının idarece hesaplanmasıdır. Tarh işlemi Vergi Matrahının ilgili Vergi oranıyla çarpılması şeklinde yapılır.  Tarhiyat işlemi, Beyan usulüne göre, Götürü usule veya İdarece yapılabilir.

Verginin Tebliği

Hesaplanan verginin idare tarafından verginin mükellefine yazılı olarak bildirilmesidir.

Verginin Tahakkuku:

Verginin ödenecek duruma gelmesi, yani kesinleşmesidir.

Verginin Tahsili:

Verginin ödenerek vergi borcunun sona ermesini ifade eder.

Vergi Kapasitesi:

Bir ülkede belli bir dönemde toplanabilecek toplam vergiyi gösterir.

Vergi Amortismanı:

Bir mal veya hizmet üzerine vergi konulması sonucu o mal ve hizmetin gelirlerinde veya değerlerinde meydana gelen azalmadır.

Vergi Kapitalizsyonu:

Vergi amortismanının tersi olarak düşünülebilir. Bir mal veya hizmet üzerine daha önce konulmuş bir verginin kaldırılması sonucu o mal veya hizmetin gelirlerinde veya değerinde meydana gelen artışa denir.

Verginin Harmonizasyonu:

Harmonizasyon kelime anlamı itibarıyla uyum sağlamak, ahenk sağlamak anlamında kullanılır. Verginin harmonizasyonu da çeşitli ülkelerdeki vergilerin yakın hale getirilmesini ifade eder.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*