Vergi İncelemesi

VERGİ İNCELEMESİ

Vergi incelemesi konusu 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun 134.Maddesi ile 141. Maddesi arasında düzenlenmiştir. Buna göre Vergi İncelemesi, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak tespit etmek ve sağlamaktır. Vergi incelemesi sırasında lüzum görülmesi halinde inceleme yetkili olanlar işletmeye dahil iktisadi kıymetlerin fiili envanterinin yapılmasına ve beyannamelerde gösterilmesi gereken unsurların kontrolünü de gerçekleştirebilirler. Fiili kontroller sırasında ortaya çıkan giderler, tasdik edilirse hazine tarafından mükellefe ödenmektedir.

  1. Vergi İncelemesine Yetkili Olanlar

Vergi incelemesine yetkili olanlar aşağıda belirtilmiştir.

Vuk a göre,

  • vergi müfettişleri
  • vergi müfettiş yardımcıları
  • ilin en büyük mal memuru
  • vergi dairesi müdürleri
  • gelir idaresi başkanlığının merkez veya taşra teşkilatında görev yapan müdürler

vergi incelemesi yapmaya yetkilidirler.

Vergi incelemesine yetkili olanla, İncelenen kişinin talebi üzerine, inceleme yetkileri olduğunu gösteren belgeyi, nezdinde inceleme yapılacak mükellefe göstermek zorundadırlar.

  1. Vergi İncelemesine Tabi Olanlar

213 Sayılı Vergi Usul Kanununa ve diğer kanunlara göre defter ve hesap tutmak zorunda olan, defter kayıt ve vesikaları saklamak durumunda olan gerçek ve tüzel kişiler Vergi İncelemesine tabidirler.

  1. Vergi İncelemesinin Yapılacağı Zaman

Vergi incelemesi tarh zaman aşımı süresinin sonuna kadar her zaman yapılabilir. Vergi incelemesi yapılabilmesi için mükellefe önceden haber verilmesine gerek yoktur.  Önceden bir inceleme yapılmış olması veya re’sen tarhiyat yapılmış olması yeni bir incelemenin yapılmasına ve İkmalen tarhiyat yapılmasına engel teşkil etmez.

  1. Vergi İncelemesinin Yapılacağı Yer

Kural olarak vergi incelemesi nezdinde inceleme yapılan mükellefin iş yerinde yapılır. Ancak Ölüm, iş bırakma, iş yerinin müsait olmaması gibi zorunlu sebeplerin varlığı halinde, vergi incelemesi, mükellefin ve vergi inceleme elemanının kararlaştırması halinde dairede de yapılabilir. Dairede yapılan incelemede Mükellef belirtilen süre içerisinde, kendisinden istenen defter kayıt ve belgeleri daireye getirmek ve ibraz etmek zorundadır. Eğer bu süre içerisinde mazeretsiz olarak getirmezse ibraz ödevini yerine getirmemiş sayılır. Ancak geçerli mazeret var ise, kendisine uygun bir ek süre verilebilir.

  1. Vergi İncelemesinde Uyulacak Esaslar

Vergi incelemesine başlanılmadan önce mükellefe incelemenin konusu izah edilmelidir.

Vergi incelemesine başlama tutanağı hazırlanır. 3 nüsha olarak hazırlanan bu tutanağın bir nüshası nezdinde inceleme yapılan mükellefe, bir nüshası vergi inceleme elemanının bağlı olduğu birime, bür nüshası da mükellefin vergi dairesine gönderilir.

Nezdinde inceleme yapılan mükellefin izni olmadıkça mesai saatleri dışında inceleme yapılamaz. Ancak Emniyet tedbirleri ile yapılan incelemeler bu kuralın istisnasını oluşturmaktadır.

İnceleme bittikten sonra incelemenin yapıldığını gösteren bir belge, nezdinde inceleme yapılan mükellefe verilir.

Vergi incelemesinin tamamlanmasından sonra tamamlanan vergi inceleme raporu, kural olarak Kanun, Tüzük, Yönetmelik ve tebliğlerde belirtilen kurallara aykırı nitelikte olamaz. Ancak Vergi inceleme elemanı bunun aksine bir durum tespit ederse bunu ayrı bir rapor düzenleyerek Gelir İdaresi Başkanlığına bildirir.

Kural olarak tam incelemeler 1 yıl içerisinde, Kısmi incelemeler ise 6 ay içerisinde bitirilmelidir. Ancak bazı haller nedeniyle vergi incelemesinin tamamlanamaması halinde, Vergi inceleme elemanı ek süre talep edebilir. Bu talep vergi inceleme elemanının bağlı olduğu birim tarafından değerlendirilerek 6 ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir. Bu durumda Nezdinde inceleme yapılan mükellefe, Vergi incelemesinin tamamlanamama sebebi açık şekilde bildirilmelidir. Ayrıca Vergi inceleme elemanının bağlı olduğu birim vergi incelemesinin zamanında bitirilmesi için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.

Vergi Müfettişleri ile Vergi Müfettiş Yardımcıları tarafından düzenlenen vergi inceleme raporları, işleme konulmak üzere ilgili vergi dairesine gönderilmeden önce, en az 10 yıl süreyle çalışmış, en az 3 Vergi Müfettişinden oluşan rapor değerlendirme komisyonları tarafından vergi kanunları ile bunlara ilişkin kararname, tüzük, yönetmelik, genel tebliğ, sirküler ve özelgelere uygunluğu yönünden değerlendirilir.  İncelemeyi yapanla komisyon arasında uyuşmazlık oluşması halinde uyuşmazlığa konu vergi inceleme raporları üst değerlendirme mercii olarak, Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarları aşan tarhiyat önerisi içeren vergi inceleme raporları ise doğrudan, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı bünyesinde bir Başkan Yardımcısının başkanlığında dört grup başkanından oluşan beş kişilik merkezi rapor değerlendirme komisyonu tarafından vergi kanunları ile bunlara ilişkin kararname, tüzük, yönetmelik, genel tebliğ, sirküler ve özelgelere uygunluğu yönünden değerlendirilir. İncelemeyi yapanlar, bu komisyon tarafından yapılacak değerlendirmeye uygun olarak düzenleyecekleri vergi inceleme raporlarını işleme konulmak üzere bağlı oldukları birime tevdi ederler.

Gelir İdaresi Başkanlığının merkez ve taşra teşkilatında müdür kadrolarında görev yapanların düzenlediği vergi inceleme raporları Gelir İdaresi Başkanlığı merkez ve taşra birimlerinde oluşturulacak rapor değerlendirme komisyonları tarafından değerlendirilir.

Vergi incelemelerinde uyulacak diğer usul ve esaslar, komisyonların yapısı ile çalışma usulleri ve Merkezi Rapor Değerlendirme Komisyonu tarafından doğrudan değerlendirmeye tabi tutulacak vergi inceleme raporlarının tutarları, (…)(1) Maliye Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

Ayrıca İnceleme esnasında lüzum görülen durumlarda, vergilendirme ile ilgili olaylar ve hesap durumları ayrıca tutanaklara yazılabilir. İlgililerin itirazları varsa bunlar da tutanağa geçirilir. Bu şekilde düzenlenen tutanakların bir nüshasının mükellefe veya nezdinde inceleme yapılan kimseye bırakılması gerekir. İlgililer tutanakları imzalamaktan çekindikleri durumlarda tutanakta söz konusu edilen olaylar ve hesap durumlarını ihtiva eden defter veya vesikalar, nezdinde inceleme yapılandan rızasına bakılmaksızın alınır ve inceleme neticesinde tarh edilen vergiler ve kesilen cezalar kesinleşinceye kadar geri verilmez. İlgililer her zaman bu tutanakları imzalayarak defter ve vesikaları geri alabilirler. Ancak bu defterlerin suç delili olmaması gerekir.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*