Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı

Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı

Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı konusuna 5520 Sayılı Yeni Kurumlar Vergisi Kanunumuzun 13. Maddesinde değinilmiştir. Buna göre bir kurum, ilişkili olduğu kişilerle emsallere uygunluk ilkesine uygun olmayacak şekilde belirledikleri tutar üzerinden mal ve hizmet alım veya satımı yaparsa, söz konusu kazanç transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü şekilde dağıtılmış sayılacaktır. Transfer fiyatlandırmasına ilişkin usuller Bakanlar Kurulunca belirlenir.

Burada dikkat edilmesi gereken bir ayrıntı da imalat ve inşaat, alım-satım, kiralama işlemleri, ödünç alınan veya verilen paralar, ücretler ve bunlara benzer ödemeler gerektiren işlemlerin mal ve hizmet alım satımı olarak nitelendirildiğidir.

İlişkili Kişi: Kurum ortaklarının ilgili bulunduğu veya doğrudan doğruya denetiminde bulundurduğu veya bir şekilde nüfuz edebildiği gerçek kişi ya da kurumları anlatmak için kullanılır. Ayrıca ortakların eşleri ve eşlerinin üst ve altsoyu ile üçüncü dereceye kadar (üçüncü derece de dahil olmak üzere) yansoy hısımları da ilişkili kişidir.

Emsallere Uygunluk İlkesi: Bu ilke, ilişkili kişilerle yapılan mal alım satımında ortaya çıkan fiyat ile ilişkisiz kişilerle yapılan alım-satım işleminde ortaya çıkacak olan bedelin birbiriyle uyumlu olması gerektiğini ifade eder. Buna ilişkin kayıtların korunması gerekir. İlişkili kişi ile yapılan mal ve hizmet alım satımında oluşan bedelle, bu durumda bulunmayan kişi veya kurum ile yapılan mal ve hizmet alım-satımındaki bedelin tutarlı olması gerekmektedir.

Emsallere Uygun Fiyatın Tespitinde Uygulanacak Yöntemler:

Kurumlar Vergisi Kanununda bu konuda esas olarak 3 yöntem belirtilmiştir.

  • Karşılaştırılabilir fiyat yöntemi: Mükellefin uygulayacağı alış veya satış fiyatının birbiriyle ilişkisi bulunmayan kişilerin kendi aralarında yaptığı alım satımda ortaya çıkan piyasa fiyatıyla karşılaştırılmasını ifade eder.
  • Maliyet artı yöntemi: Fiyatın söz konusu alım satıma konu olan mal ve hizmetin maliyet bedeline uygun bir kar oranı eklenmesi sayesinde bulunmasını ifade etmektedir.
  • Yeniden satış fiyatı yöntemi: Söz konusu fiyatın, işleme konu olan mal ve hizmetin ilişkisiz kişi ve kurumlara yeniden satılması halinde belirlenecek tutardan, uygun bir brüt satış kârı düşülerek bulunmasıdır.

Eğer emsallere uygun olan fiyata yukarıda sayılan yöntemlerden herhangi bir tanesi kullanılarak ulaşılması mümkün değilse mükellef söz konusu işlemlerin mahiyetine uygun olmak kaydıyla kendi belirleyeceği bir yöntem ile de bu tespiti yapabilecektir. Ayrıca ilişkili olunan kişi ve kurumlarla yapılan alım-satım işlemlerinde belirlenecek tutarın nasıl belirleneceği konusundaki yöntemler, mükellefin talep etmesi halinde Maliye Bakanlığı ile anlaşarak tespit edilebilir. Eğer bu şekilde bir yol izleniyorsa  anlaşmada belirtilen yöntem 3 yıldan fazla olmamak üzere, yine anlaşmada belirlenen şartlar doğrultusunda ve anlaşmada belirlenen süre boyunca kesindir.

TF yoluyla örtülü olarak dağıtılmış olduğu belirlenen kazanç, bu maddedeki şartların gerçekleştiği hesap döneminin son günü itibarıyla dağıtılmış kâr payı veya dar mükellefler için ana merkeze aktarılan tutar sayılır. Eğer daha önce yapılmış vergileme işlemi varsa bunlar düzeltilir. Ancak bu düzeltmenin yapılabilmesi için, bu düzeltmenin yapılması için örtülü kazanç dağıtan kurum adına tarh edilen vergilerin kesinleşmiş ve ödenmiş olması gerekmektedir.

Öte yandan Tam mükellef kurumlar ile yabancı kurumların yurtiçindeki işyeri ve daimi temsilcilerinin kendi aralarında ilişkili kişi kapsamında yaptıkları Türkiye’de ki işlemleri nedeniyle kazanç örtülü olarak dağıtılmış sayılabilir. Ancak bunun gerçekleşmesi için hazine zararının ortaya çıkmış olması şartı aranır. Burada hazine zararı ile anlatılmak istenen şey vergi kaybıdır.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*